Doa Majlis Pertunangan: Apa yang Sebenarnya Dibaca, dan Apa yang Tidak

Tiada doa khusus untuk majlis pertunangan yang diterbitkan oleh JAKIM, oleh mana-mana jabatan mufti, atau oleh mana-mana jabatan agama Islam negeri. Kami menyemaknya dan tidak menemuinya. Doa yang beredar di bawah tajuk itu datang daripada laman web dan dokumen kongsian, bukan daripada pihak berkuasa. Yang ada dan boleh dipegang ialah garis panduan rasmi tentang cara sesebuah doa majlis disusun, dan itu boleh dipakai pada majlis pertunangan.

Kenapa tiada doa khusus untuk pertunangan

Pertunangan bukan satu ibadat khusus dan bukan satu akad. Ia janji untuk berkahwin. Tiada lafaz yang perlu betul, tiada rukun yang boleh batal, dan kerana itu tiada doa yang ditetapkan untuknya.

Jadi majlis pertunangan yang tidak dibacakan doa tetap sah sepenuhnya, kerana tiada apa-apa untuk disahkan. Doa dibaca kerana ia baik, bukan kerana ia dituntut.

Apa yang JAKIM benar-benar terbitkan

Jabatan Kemajuan Islam Malaysia menerbitkan Garis Panduan dan Himpunan Doa Bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi Kerajaan, terbitan 2026. Namanya menyatakan skopnya: ia untuk majlis kerajaan, dan majlis pertunangan bukan salah satu daripadanya.

Kami tetap membawanya di sini kerana ia satu-satunya piawai bertulis tentang doa majlis yang diterbitkan pihak berkuasa agama di Malaysia. Ia garis panduan kerajaan yang boleh diikut, bukan hukum yang mengikat majlis keluarga anda.

Semak edisi sebelum anda memetik apa-apa angka daripadanya. Tiga versi dokumen ini masih boleh dimuat turun dari islam.gov.my hari ini, dan ia tidak sama. Yang paling kerap muncul dalam carian ialah yang paling lama.

Nombor perenggan tidak sepadan antara edisi. Semua rujukan perenggan di bawah ialah nombor edisi 2026.

Rangka doa, mengikut edisi 2026

Perenggan 6 menetapkan susunan teks doa:

1. Mukadimah (6.1) hendaklah mengandungi lafaz puji-pujian kepada Allah SWT dan selawat ke atas Nabi Muhammad SAW dalam Bahasa Arab, dan boleh diikuti doa dalam bahasa lain.

2. Isi kandungan (6.2 i) hendaklah mengandungi permohonan untuk keselamatan dan kesejahteraan umum, diikuti permohonan khusus yang sesuai dengan majlis berkenaan.

3. Setiap perenggan (6.2 ii) sebaik-baiknya menyebut nama dan sifat Allah SWT yang sesuai dengan perkara yang dipohon.

4. Penutup (6.3) lazimnya doa permohonan keselamatan dunia dan akhirat, dan bahagian akhir hendaklah mengandungi selawat dan tahmid dalam Bahasa Arab.

Satu perkara di sini berubah antara edisi lama dan edisi 2026, dan ia mengubah nasihat yang lazim diberi. Perenggan 6.2 (vi) edisi 2026 berbunyi: "Isi kandungan doa hendaklah dibaca dalam Bahasa Arab. Terjemahan teks doa dalam Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris dan bahasa-bahasa lain boleh disediakan dan dipaparkan di skrin."

Jadi kedudukan semasa bukan "doa Melayu dibenarkan". Ia: isi kandungan dibaca dalam Arab, dan terjemahan Melayu dipaparkan, bukan dibaca ganti. Perenggan 6.4 menambah bahawa penganjur disyorkan memaparkan teks doa dan terjemahannya di skrin.

Perenggan 9 mengurus masanya. Doa sebaik-baiknya dibaca pada permulaan majlis (9.1), dan tempohnya antara 2 hingga 3 minit (9.2). Angka lima minit yang beredar luas datang daripada edisi lama dan bukan kedudukan semasa.

Siapa yang membaca

Perenggan 7.2 menetapkan empat kriteria, dan bahasanya lebih tegas daripada edisi lama:

1. Pembaca doa hendaklah seorang lelaki dan beragama Islam, boleh menyebut perkataan dalam bahasanya dengan tepat, fasih dan betul.

2. Dia hendaklah individu yang mempunyai akhlak dan sahsiah baik yang tidak dipertikai oleh pendengar dan masyarakat.

3. Dia mestilah mengetahui kesesuaian doa yang dibaca bagi majlis berkenaan.

4. Bagi majlis yang hanya dihadiri golongan wanita, pembaca doa boleh dilantik dalam kalangan wanita.

Perenggan 8 menyenaraikan tatacaranya, dan satu daripadanya berguna kepada keluarga. Perenggan 8.1 menghendaki pembaca doa berhubung dengan penganjur lebih awal untuk mendapatkan tarikh, masa dan tempat majlis, tujuan majlis, nama majlis dan nama orang yang diraikan, serta tentatif program. Perenggan 8.3 pula: beri tanda hormat kepada tetamu, beri salam, dan bacaan surah al-Fatihah sebelum doa mengikut kesesuaian majlis.

Pada majlis pertunangan di rumah, semua ini panduan dan bukan syarat. Keluarga biasanya meminta bapa, bapa saudara, imam kariah atau jurucakap pihak lelaki. Yang paling berbaloi diambil ialah perenggan 8.1: beri dia nama, tujuan dan aturcara lebih awal, kerana doa yang tersasar biasanya tersasar sebab pembacanya tidak diberitahu apa-apa sebelum dijemput ke hadapan.

Majlis yang garis panduan itu larang doa dibaca

Perenggan 5.3 menyenaraikan majlis yang tidak sepatutnya dibacakan doa. Antaranya majlis yang berunsur maksiat seperti hidangan arak atau perjudian, dan majlis yang bercampur dengan "acara nyanyian, karaoke, tari-menari, berlakunya pergaulan bebas antara lelaki dan perempuan dan sebagainya."

Sekali lagi, skop dokumen itu majlis kerajaan. Ia bukan hukum ke atas majlis keluarga anda, dan kami tidak mengeluarkan apa-apa hukum tentang majlis anda di sini.

Ia dibawa kerana satu sebab praktikal: inilah dokumen yang dirujuk oleh sebahagian pegawai agama. Kalau seseorang yang anda jemput teragak-agak atau menolak, senarai itu selalunya puncanya, dan lebih mudah dibincangkan awal daripada pada malam majlis.

Tiada contoh doa pertunangan dalam mana-mana edisi

Koleksi teks doa dalam edisi 2026 mengandungi empat doa sahaja: doa lawatan kerja rasmi Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, doa majlis pembukaan rasmi Sidang Parlimen, doa perjumpaan bulanan Perdana Menteri bersama warga Jabatan Perdana Menteri, dan doa selamat.

Edisi 2025 membawa koleksi yang jauh lebih besar, termasuk Doa Majlis Khenduri Perkahwinan. Edisi 2026 menggugurkannya bersama kebanyakan yang lain.

Jadi kedudukannya begini, dan ia sama merentas ketiga-tiga edisi: ada contoh doa untuk pelbagai majlis, dan tiada satu pun untuk pertunangan. Dalam edisi semasa, contoh doa perkahwinan pun sudah tiada.

Contoh perkahwinan dalam edisi 2025 itu pun tidak boleh diambil bulat-bulat untuk majlis tunang. Ia menyebut "kedua mempelai" dan memohon zuriat, dua perkara yang tidak terpakai kepada pasangan yang baru bertunang. Yang boleh diambil ialah susunannya, bukan ayatnya.

Adab berdoa, dan satu contoh yang Mufti Wilayah Persekutuan nasihatkan supaya dielak

Sesiapa yang menulis teks doa untuk majlis tunang berdepan dua godaan: memanjangkannya, dan mencantikkannya. Ada jawapan hukum yang baharu tentang kedua-duanya.

Pada 16 April 2026, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menerbitkan Irsyad al-Hukum Siri ke-954 menjawab soalan tentang satu doa yang lazim dibaca di majlis perkahwinan Melayu, iaitu doa yang memohon supaya ikatan pengantin dikukuhkan "seperti Yusuf dan Zulaikha, Musa dan Safurah, Sulaiman dan Balqis". Penanya menyebut ada dakwaan kesahihannya tidak dapat dipastikan.

Jawapan jabatan itu tidak mengharamkannya, tetapi nasihatnya jelas. Kesimpulannya ditulis dalam dua perkara:

"i. Cara berdoa yang baik adalah dengan menjaga adab-adab ketika berdoa. Antara adab tersebut ialah tidak terlalu panjang dan berbunga-bunga sehingga seolah-olah bersajak kerana ia akan menghilangkan rasa khusyuk, perasaan tunduk dan ikhlas kepada Allah SWT.

ii. Selain itu juga, jika ingin menambah perkataan yang disebutkan dalam soalan di atas, maka sebaiknya memilih apa yang dipastikan dengan yakin kesahihannya."

Larangan terhadap doa yang bersajak itu bersandarkan riwayat Abu Hurairah dalam Sahih al-Bukhari (6337).

Untuk sesiapa yang menulis teks doa malam sebelum majlis, nasihatnya praktikal: pendek, jelas, dan tidak dibuat berirama. Doa yang cuba sedap didengar biasanya berhenti menjadi doa.

Doa pengantin yang selalu tersalah tempat

Ada satu doa sunnah yang masyhur untuk pasangan yang baru berkahwin, bermula dengan lafaz Barakallahu laka. Irsyad al-Hukum Siri ke-954 menyatakan ia dituntut dan bersandarkan riwayat Abu Hurairah dalam Sunan Abu Daud (2130), dan Imam al-Nawawi meletakkannya selepas akad nikah.

Kerana itu ia bukan doa majlis pertunangan, dan ia kerap dibaca di tempat yang salah. Pasangan yang bertunang belum berkahwin. Mendoakan mereka supaya "dihimpunkan berdua" pada malam tunang menyalahi kedudukan sebenar mereka, dan pada malam itu mereka masih ajnabi antara satu sama lain.

Doa itu dan teks penuhnya termasuk dalam himpunan doa perkahwinan, bukan dalam skop halaman ini.

Untuk majlis pertunangan, doa yang munasabah ialah doa keselamatan majlis, doa dipermudahkan urusan sehingga ke akad, dan doa kesejahteraan kedua-dua keluarga. Itu semua doa umum, dan doa umum tidak memerlukan nas khusus.

Satu lagi hadis yang beredar, dan statusnya

Kalimah "zahirkan pernikahan dan sembunyikan pertunangan" kerap dipetik apabila orang bertanya sama ada tunang patut diraikan besar-besaran.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, dalam Irsyad al-Fatwa ke-163 bertarikh 16 Januari 2017, menyemaknya. Riwayat itu daripada Ummu Salamah, dikeluarkan oleh al-Imam al-Dailami dalam Musnad al-Firdaus, dan sebahagian ulama menilainya dhaif kerana ada perawi yang tidak dikenali.

Jadi kalau ada yang memetiknya kepada anda sebagai dalil, itu bukan hujah yang kukuh. Yang kukuh ialah riwayat Ibn 'Umar dalam Sahih Muslim (1412), iaitu larangan meminang atas pinangan saudaranya. Dan itu sebenarnya hujah ke arah memberitahu orang, bukan menyembunyikan.

Jangan sambut tunang seperti majlis kahwin

Kesimpulan Irsyad al-Fatwa ke-163 layak dibaca sepenuhnya oleh mana-mana keluarga yang sedang merancang belanja majlis tunang:

"Tiada masalah untuk seseorang itu menghebahkan pertunangannya. Namun janganlah berlebih-lebihan dalam menghebahkannya serta menyambutnya seolah-olah seperti berlangsungnya majlis perkahwinan kerana pertunangan itu adalah perjanjian menuju perkahwinan dan boleh sahaja sesuatu pertunangan itu dibatalkan."

Sebabnya bukan soal berjimat. Sebabnya soal apa yang dipertaruhkan. Pertunangan boleh putus, dan apabila ia putus, wang yang sudah dibelanjakan menjadi perkara yang boleh dituntut di Mahkamah Syariah.

Kalau pertunangan putus

Seksyen 15 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003, bertajuk Pertunangan, memperuntukkan:

"Jika seseorang telah mengikat suatu pertunangan mengikut Hukum Syarak, sama ada secara lisan atau secara bertulis, dan sama ada secara bersendirian atau melalui seorang perantaraan, dan kemudiannya enggan berkahwin dengan pihak yang satu lagi itu tanpa apa-apa sebab yang sah manakala pihak yang satu lagi bersetuju berkahwin dengannya, maka pihak yang mungkir adalah bertanggungan memulangkan pemberian-pemberian pertunangan, jika ada, atau nilainya dan membayar apa-apa wang yang telah dibelanjakan dengan suci hati oleh atau untuk pihak yang satu lagi untuk membuat persediaan bagi perkahwinan itu, dan yang demikian boleh dituntut melalui tindakan dalam Mahkamah."

Perhatikan bahagian kedua. Bukan setakat pemberian pertunangan: wang yang dibelanjakan untuk persediaan perkahwinan juga boleh dituntut. Semakin besar majlis tunang, semakin besar angka yang tergantung pada janji yang belum menjadi akad.

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, dalam Irsyad al-Fatwa Siri ke-794 bertarikh 29 Ogos 2023, merujuk peruntukan sama di seksyen 15 Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984, dan menyatakan tuntutan itu dibuat di Mahkamah Syariah.

Yang dipetik di sini Selangor dan Wilayah Persekutuan. Setiap negeri mempunyai enakmennya sendiri dan nombor seksyen tidak semestinya sama. Semak enakmen negeri anda.

Barang dan wang yang bertukar tangan pada peringkat ini, dan bezanya dengan mas kahwin yang wajib pada hari akad, diterangkan dalam hantaran dan mas kahwin.

Cara menyusun doa majlis tunang anda

Berdasarkan rangka edisi 2026 di atas, dan tanpa mereka-reka apa-apa yang tidak diterbitkan:

1. Mukadimah dalam Arab: puji-pujian kepada Allah SWT dan selawat ke atas Nabi Muhammad SAW.

2. Permohonan umum: keselamatan dan kesejahteraan tetamu dan kedua-dua keluarga.

3. Permohonan khusus untuk majlis ini: dipermudahkan urusan kedua-dua keluarga sehingga ke hari akad, dijauhkan perselisihan, dan diberkati apa yang telah dipersetujui.

4. Penutup dalam Arab: doa keselamatan dunia dan akhirat, kemudian selawat dan tahmid.

Bacakan pada permulaan majlis dan pendekkan kepada dua hingga tiga minit. Beri pembacanya nama dan aturcara lebih awal. Jangan buat berirama. Dan jangan doakan mereka sebagai pasangan yang sudah dihimpunkan, kerana mereka belum.

Satu nota tentang bahasa, kerana ia mudah disalah faham. Perenggan 6.2 (vi) di atas mengikat teks doa bagi majlis rasmi dan separuh rasmi kerajaan. Majlis pertunangan di rumah bukan salah satu daripadanya, jadi perenggan itu tidak menetapkan apa-apa untuk majlis anda. Kami tidak mengeluarkan hukum tentang bahasa doa di sini. Kalau itu soalan anda, tanya imam kariah atau pejabat agama Islam daerah anda.

Soalan lazim

Adakah doa khusus untuk majlis pertunangan?

Tiada. Kami menyemaknya dan tidak menemui sebarang doa pertunangan yang diterbitkan oleh JAKIM, mana-mana jabatan mufti, atau mana-mana jabatan agama Islam negeri. Doa yang beredar di bawah tajuk itu datang daripada laman web dan dokumen kongsian. Majlis pertunangan yang tidak dibacakan doa tetap sah, kerana pertunangan bukan akad dan tiada apa-apa untuk disahkan.

Berapa lama doa majlis patut dibaca?

Antara dua hingga tiga minit, mengikut perenggan 9.2 Garis Panduan dan Himpunan Doa Bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi Kerajaan terbitan 2026 oleh JAKIM. Angka lima minit yang masih beredar luas datang daripada edisi lama dokumen itu. Skop garis panduan itu majlis kerajaan, jadi bagi majlis keluarga ia panduan, bukan syarat.

Siapa yang patut membaca doa majlis?

Perenggan 7.2 garis panduan JAKIM edisi 2026 menetapkan pembaca doa hendaklah seorang lelaki beragama Islam yang boleh menyebut perkataan dengan tepat dan fasih, berakhlak baik, dan mengetahui kesesuaian doa bagi majlis berkenaan. Bagi majlis yang hanya dihadiri golongan wanita, garis panduan yang sama membenarkan pembaca doa dilantik dalam kalangan wanita.

Bolehkah doa pengantin baru dibaca pada malam tunang?

Doa Barakallahu laka diletakkan oleh Imam al-Nawawi selepas akad nikah, seperti dilaporkan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan dalam Irsyad al-Hukum Siri ke-954 bertarikh 16 April 2026. Pasangan yang bertunang belum berkahwin dan masih ajnabi antara satu sama lain, jadi mendoakan mereka supaya dihimpunkan berdua tidak menepati kedudukan mereka pada malam itu.

Perlukah majlis tunang disambut besar-besaran?

Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, dalam Irsyad al-Fatwa ke-163 bertarikh 16 Januari 2017, menyatakan tiada masalah menghebahkan pertunangan tetapi menasihatkan supaya tidak berlebih-lebihan sehingga seolah-olah majlis perkahwinan, kerana sesuatu pertunangan boleh dibatalkan. Seksyen 15 Enakmen Selangor 2003 pula membenarkan wang yang dibelanjakan untuk persediaan perkahwinan dituntut melalui tindakan dalam Mahkamah.

Sumber

• Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Garis Panduan dan Himpunan Doa Bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi Kerajaan, terbitan 2026, perenggan 6, 7, 8 dan 9, serta senarai kandungan Bahagian 2. Disiarkan di islam.gov.my bertarikh 12 Mac 2026. Disemak 25 Ogos 2026.

• Edisi terdahulu yang disemak untuk perbandingan: Garis Panduan dan Himpunan Doa Bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi Kerajaan, terbitan 2025, 60 muka surat; dan Garis Panduan Tatacara Membaca Doa Di Majlis-Majlis Rasmi Dan Separuh Rasmi Kerajaan, edisi tanpa tarikh, 76 muka surat. Kedua-duanya masih boleh dimuat turun di islam.gov.my. Disemak 25 Ogos 2026.

• Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Irsyad al-Hukum Siri Ke-954: Persoalan Berkaitan Doa Yang Dibaca Ketika Majlis Perkahwinan, 16 April 2026. Disemak 25 Ogos 2026.

• Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Irsyad al-Fatwa Ke-163: Hukum Menyembunyikan Pertunangan, 16 Januari 2017. Disemak 25 Ogos 2026.

• Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Irsyad al-Fatwa Siri Ke-794: Hukum Meminta Semula Hadiah Hantaran Apabila Putus Tunang, 29 Ogos 2023. Disemak 25 Ogos 2026.

• Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Selangor) 2003, seksyen 15, teks daripada portal enakmen Dewan Negeri Selangor. Disemak 25 Ogos 2026.

Kami tidak menerbitkan teks penuh sesuatu doa pertunangan kerana tiada pihak berkuasa agama menerbitkannya. Yang dilaporkan di sini ialah garis panduan rasmi dan jawapan hukum yang bertarikh, sebagaimana ia diterbitkan. Untuk majlis anda sendiri, tanya pejabat agama Islam daerah atau imam kariah anda.