Hantaran tunang untuk lelaki ialah dulang yang dihantar oleh pihak perempuan sebagai balasan kepada dulang yang dibawa masuk oleh rombongan lelaki. Isinya condong kepada barang guna dan barang ibadah: sejadah, kopiah, kain pelikat, sepersalinan baju Melayu, jam tangan atau dompet. Pada nisbah hantaran tunang 3 balas 5, lima dulang itulah yang perlu diisi.
Kekeliruan yang paling kerap ialah arahnya. "Hantaran untuk lelaki" bukan hantaran yang dibawa oleh lelaki. Ia hantaran yang diterima olehnya.
Dulang untuk lelaki datang daripada pihak perempuan
Pada majlis pertunangan, rombongan pihak lelaki tiba dengan dulangnya dahulu: cincin, sirih junjung dan satu atau dua dulang lagi. Pihak perempuan membalas, biasanya dengan dua dulang lebih.
Rekod Jabatan Kebudayaan dan Kesenian Negara bagi adat perkahwinan Melayu di Sarawak menyenaraikan balasan pihak perempuan sebagai "barang kelengkapan lelaki seperti pakaian dan kain baju Melayu, kelengkapan solat seperti sejadah, serta kasut dan kelengkapan lain". Disemak di Portal Pemetaan Budaya JKKN, 27 Ogos 2026.
Itu senarai yang berumur, dan ia masih menerangkan isi dulang balasan hari ini dengan tepat. Yang berubah hanyalah jenamanya.
Balasan tidak semestinya diserahkan pada saat rombongan tiba. Ada keluarga yang menyerahkannya pada hari yang sama selepas dulang masuk dikira, dan ada yang menghantarnya kemudian. Kedua-duanya adat.
Apa yang lazim masuk ke dalam dulang lelaki
Tiada senarai wajib. Yang ada ialah corak yang berulang, dan corak itu boleh disusun mengikut lima dulang.
| Dulang | Isi yang lazim | Kenapa ia di situ | | 1 | Gubahan bunga di kepala, atau sirih junjung kecil | Dulang paling hadapan, dan ia yang dilihat dahulu | | 2 | Cincin lelaki, jam tangan atau dompet | Balasan kepada dulang cincin yang dibawa masuk | | 3 | Sepersalinan baju Melayu atau kemeja, dengan sampin | Barang yang dipakai, bukan disimpan | | 4 | Sejadah, kopiah dan Al-Quran | Kelengkapan solat, dan bahagian yang paling jarang dipulangkan | | 5 | Manisan, kek atau buah | Bahagian yang dimakan bersama pada hari itu |
(Amalan lazim, dipadankan dengan senarai JKKN Sarawak. Tiada baris yang wajib, dan susunan nombor bukan keutamaan.)
Kalau nisbahnya lebih kecil daripada lima, dulang digabungkan, bukan dibuang. Sejadah dan kopiah masuk satu dulang. Kain pelikat masuk bersama sepersalinan.
Berapa harganya pada 2026
Tiada kadar rasmi untuk hantaran, dan tiada persatuan yang menerbitkan senarai harga. Yang boleh disemak ialah harga yang disiarkan oleh kedai di lamannya sendiri.
Empat kedai disemak pada 27 Ogos 2026, dan setiap angka di bawah dibaca terus daripada senarai produk kedai berkenaan pada hari itu.
| Barang | Kedai disemak | Bilangan produk | Julat harga tersiar | Nilai tengah | | Sejadah dewasa | Siti Khadijah, koleksi Adult Sejadah | 24 | RM20.00 – RM188.00 | RM80.00 | | Kopiah | Siti Khadijah, koleksi Men's Kopiah | 1 | RM48.00 | — | | Kain pelikat | Siti Khadijah, koleksi Hadiah Untuk Lelaki | 3 | RM58.00 – RM148.00 | RM88.00 | | Mushaf Al-Quran Al-Karim | Telaga Biru, koleksi Al-Quran | 37 daripada 57 | RM30.00 – RM299.00 | RM99.00 | | Barang kemas emas, katalog penuh | Habib Jewels | 2,256 | RM65.00 – RM48,189.00 | RM1,905.00 | | Barang kemas emas, katalog penuh | Poh Kong | 674 berharga daripada 799 | RM70.00 – RM198,490.00 | RM1,799.00 |
(Semua disemak 27 Ogos 2026 pada laman kedai sendiri: sitikhadijah.com, telagabiru.com.my, habibjewels.com dan pohkong.com.my. Bilangan produk dibaca sehingga hujung senarai, bukan halaman pertama sahaja, kerana dua baris emas berubah dengan ketara apabila baki katalog dibaca. Harga yang diambil ialah harga varian termurah bagi setiap produk. Baris mushaf mengambil 37 produk yang bertajuk "Al-Quran Al-Karim" daripada 57 dalam koleksi itu; baki 20 ialah buku Yasin dan panduan tajwid, bukan mushaf. Baris Poh Kong mengira 674 produk yang memaparkan harga; 125 lagi tidak memaparkan harga. Dua baris emas ialah keseluruhan katalog dalam talian, bukan cincin lelaki sahaja. Ia titik rujukan, bukan harga cincin.)
Baju Melayu, jam tangan dan minyak wangi tiada dalam jadual itu, dan sebabnya perlu dinyatakan. Kedai besar yang disemak untuk ketiga-tiganya memaparkan harga melalui skrip pelayar, jadi harganya tidak dapat dibaca dan direkodkan pada tarikh yang sama seperti baris di atas. Angka yang tidak dapat disemak tidak diletakkan di sini.
Ambil satu daripada setiap empat baris bukan-emas (sejadah, kopiah, kain pelikat dan mushaf) dan hasil tambahnya ialah RM156.00 pada harga terendah setiap baris, dan RM683.00 pada harga tertinggi. Itu julat sebenar bagi empat barang, bukan bagi lima dulang, kerana dulang kelima biasanya makanan dan tiada baris yang boleh disemak untuknya. Angka itu bukan sebut harga sesiapa. Ia hasil tambah harga tersiar, diletakkan supaya sebut harga yang diterima nanti ada titik rujukan.
Dulang dan gubahannya dikira berasingan. Panduan dulang hantaran menyenaraikan harga dulang kosong daripada tiga kedai, dan panduan gubahan hantaran memecahkan kos bahan sedulang.
Tiga barang yang paling kerap tersalah beli
Saiz baju yang salah ialah yang pertama. Sepersalinan yang tidak muat tidak boleh ditukar selepas digubah, kerana kain sudah dilipat dan dijahit pada gabus. Ambil ukuran sebenar, bukan saiz yang diingat.
Sejadah yang terlalu nipis ialah yang kedua. Sejadah RM20 memang ada, tetapi ia sejadah muka, bukan sejadah penuh. Kalau dulang itu dulang ibadah, sejadah penuh bermula sekitar RM50 pada senarai yang sama.
Jam tangan yang tidak akan dipakai ialah yang paling mahal untuk disilap, dan ia bukan soal harga. Barang yang tidak dipakai bukan hadiah, ia hiasan dulang yang mahal. Kalau tidak pasti, dompet atau tali pinggang lebih selamat.
Kalau bajet ketat, ini yang boleh dijatuhkan dahulu
Turutkan dari yang paling mudah dilepaskan:
Bilangan dulang. Lima jadi tiga menjimatkan dulang, gubahan dan isi sekali gus, jadi bincang angka itu dahulu, bukan barangnya.
Emas. Cincin lelaki bukan syarat, dan jam atau dompet lazim menggantikannya.
Jenama. Sejadah RM80 dan sejadah RM188 pada senarai yang sama ialah sejadah yang sama fungsinya.
Bunga segar. Bunga kering dan bunga tiruan bertahan lebih lama dan boleh disimpan.
Yang tidak berbaloi dijimatkan ialah barang ibadah. Al-Quran dan sejadah ialah dua barang yang akan kekal digunakan bertahun selepas majlis, dan ia antara barang hantaran tunang selepas majlis yang hampir tidak pernah dipulangkan.
Soalan lazim
Perlukah pihak perempuan membalas dengan cincin juga?
Tidak. Cincin balasan ialah pilihan, dan rekod JKKN Sarawak menyenaraikan balasan sebagai pakaian, kelengkapan solat, kasut dan kelengkapan lain, tanpa menyebut cincin. Keluarga yang tidak mahu membalas cincin biasanya meletakkan jam tangan atau dompet pada dulang yang sama. Panduan cincin tunang menerangkan jenis dan kosnya kalau cincin itu tetap dipilih.
Bolehkah dulang lelaki diisi barang yang sama dengan dulang perempuan?
Boleh, dan sebahagiannya memang sama. Buah, manisan dan kek muncul di kedua-dua belah. Yang berbeza ialah dulang pakaian dan dulang ibadah, kerana barangnya khusus kepada pemakainya. Senarai penuh sebelah sana ada dalam panduan hantaran tunang untuk perempuan.
Adakah duit hantaran diletakkan dalam dulang lelaki?
Tidak. Duit hantaran mengalir dari pihak lelaki kepada keluarga pengantin perempuan, bukan sebaliknya, jadi ia tidak pernah muncul dalam dulang balasan.
Perlukah barang hantaran tunang berjenama?
Tidak, dan tiada sumber adat mahupun agama yang menyebut jenama. Yang direkodkan dalam adat ialah jenis barang, bukan tandanya. Senarai idea hantaran tunang memberi pilihan isi untuk setiap dulang tanpa mengikat kepada mana-mana kedai.
Langkah seterusnya
Tetapkan bilangan dulang dahulu, kemudian barangnya. Panduan berapa dulang hantaran tunang menerangkan siapa yang menyebut angka itu dan bila. Selepas itu, padankan dengan panduan hantaran tunang untuk perempuan supaya dua senarai itu tidak bertindih, dan rujuk hantaran tunang 3 balas 5 untuk melihat kedua-dua belah dalam satu susunan.
