Walimatul urus bermaksud kenduri perkahwinan. Itu takrifan Kamus Dewan Edisi Keempat, dan itu maksudnya apabila perkataan itu muncul pada kad jemputan anda. Hukum mengadakannya sunat muakkad, iaitu sunat yang dituntut kuat. Hukum menghadirinya pula lebih berat daripada yang ramai sangka.
Setiap hukum di halaman ini datang daripada satu daripada tiga jabatan rasmi: Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Jabatan Mufti Negeri Selangor, dan Jabatan Mufti Kerajaan Negeri Sembilan. Setiap satu dinamakan bersama tarikh terbitannya. Disemak pada 25 Ogos 2026.
Halaman ini melaporkan apa yang jabatan-jabatan itu tuliskan. Ia tidak mengeluarkan hukum sendiri.
Maksud walimatul urus
Kamus Dewan Edisi Keempat memberikan satu takrifan sahaja bagi walimatulurus: kenduri perkahwinan. Ia ditandakan sebagai perkataan Arab, dan itu satu-satunya entri bagi istilah ini dalam Pusat Rujukan Persuratan Melayu terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka.
Perkataannya terbentuk daripada dua bahagian. Walimah bermaksud jamuan, dan al-urus merujuk kepada perkahwinan. Jadi maksud harfiahnya ialah jamuan perkahwinan, bukan majlis, bukan persandingan, dan bukan pelamin.
Makanan itulah walimahnya. Yang lain-lain di sekelilingnya adalah tambahan.
Dalam kitab Al-Fiqh al-Manhaji yang dipetik oleh Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, jilid 2 halaman 92, walimah ditakrifkan sebagai makanan kenduri perkahwinan dan perhimpunan yang diadakan untuknya.
Apa hukum mengadakan walimah?
Sunat muakkad. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakannya dalam Al-Kafi Li Al-Fatawi #1137 bertarikh 4 Mac 2019, dan menambah bahawa sebahagian ulama berpendapat ia wajib.
Sunat muakkad bermaksud amalan yang dituntut kuat dan diberi pahala, tetapi meninggalkannya tidak berdosa.
Sandarannya ialah hadis riwayat Anas bin Malik RA dalam Sahih Muslim, nombor 1427 mengikut petikan jabatan itu. Dalam hadis itu Nabi Muhammad SAW menyuruh Abdul Rahman bin Auf mengadakan walimah walaupun dengan seekor kambing.
Ayat itu selalu dibaca terbalik. Seekor kambing di situ ialah had bawah yang sudah memadai, bukan kadar yang perlu dicapai.
Siapa yang bertanggungjawab mengadakannya? Pengantin lelaki. Jabatan itu memetik Syeikh Muhammad bin Ahmad al-Syathiri yang menyatakan ulama bersepakat walimah disunatkan ke atas suami, kerana arahan Nabi SAW ditujukan terus kepada Abdul Rahman bin Auf.
Tetapi jika pihak keluarga pengantin perempuan atau pengantin perempuan sendiri yang mengadakan majlis, tuntutan ke atas suami sudah terlaksana. Jabatan itu juga menyatakan adat setempat yang mengadakan dua majlis, satu di rumah setiap pihak, adalah harus selagi tidak membazir.
Jadi soal siapa patut menanggung kenduri sudah ada jawapannya, dan jawapan itu tidak menutup pintu kepada keluarga pengantin perempuan.
Perlukah anda hadir kalau dijemput?
Ya, jika anda dijemput secara khusus. Jabatan Mufti Negeri Selangor menyatakan hukumnya fardu ain, iaitu kewajipan yang jatuh ke atas individu itu sendiri dan tidak boleh diwakilkan, dalam Taudhih Al-Hukmi #91 bertarikh 28 Julai 2025.
Kedudukan itu diambil daripada mazhab Syafie, iaitu aliran fiqh yang menjadi pegangan rasmi di Malaysia. Sandarannya hadis riwayat Ibn Umar RA dalam Sahih Muslim, yang menyuruh orang yang dijemput ke walimah supaya datang.
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan sampai kepada kesimpulan yang sama lapan tahun lebih awal, dalam Irsyad Al-Fatwa Siri ke-296 bertarikh 7 Mac 2019.
Pandangan ulama tidak seragam, dan kedua-dua jabatan menyenaraikannya:
Pandangan | Hukum menghadiri | Maksudnya |
|---|---|---|
Mazhab Syafie, pandangan utama | Fardu ain | Wajib ke atas orang yang dijemput itu sendiri |
Imam al-Nawawi, dalam mazhab Syafie | Fardu kifayah | Memadai jika sebahagian masyarakat hadir |
Mazhab Hanafi | Sunat | Digalakkan, tidak berdosa jika ditinggalkan |
Jabatan Mufti Negeri Selangor menyebut sebab di sebalik pandangan fardu kifayah Imam al-Nawawi: tujuan walimah ialah menghebahkan perkahwinan, dan tujuan itu tercapai apabila sebahagian orang hadir.
Tiada satu pun daripada tiga pandangan itu menganggap kehadiran sebagai perkara remeh. Yang berbeza hanyalah berat kewajipannya.
Enam syarat yang menjadikan kehadiran wajib
Kewajipan itu bersyarat. Jabatan Mufti Negeri Selangor menyenaraikan enam syarat dalam Taudhih Al-Hukmi #91, dan jika satu daripadanya tidak dipenuhi, kewajipan itu gugur.
Tuan rumah tidak menjemput golongan berada sahaja.
Tuan rumah dan orang yang dijemput kedua-duanya beragama Islam.
Jemputan itu bagi hari pertama, jika walimah diadakan lebih daripada sehari.
Tuan rumah menjemput atas dasar kasih sayang dan silaturahim, bukan kerana takut atau mengejar kedudukan.
Tuan rumah bukan orang yang dikenali zalim atau hartanya diperoleh secara haram.
Tiada perkara yang dilarang berlaku di majlis itu, seperti arak, percampuran bebas atau gambar yang dilarang.
Syarat pertama itu yang paling kerap terlepas pandang. Ia berpunca daripada teguran terhadap majlis yang hanya menjemput orang kaya, dan ia bermakna sebuah kenduri yang menyaring tetamu mengikut kedudukan sudah menggugurkan kewajipan hadir ke atas mereka yang dijemput.
Jemputan dalam WhatsApp dan Facebook
Jemputan yang dihantar ke dalam kumpulan WhatsApp atau disiarkan di Facebook tanpa menyebut nama anda tidak mewajibkan kehadiran. Itu kedudukan Jabatan Mufti Negeri Selangor dalam Taudhih Al-Hukmi #91 bertarikh 28 Julai 2025.
Kewajipan hadir terikat kepada jemputan yang ditujukan secara khusus kepada seseorang, dan siaran umum tidak memenuhi syarat itu.
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyentuh perkara yang sama dari sudut yang berbeza, dalam Irsyad Al-Fatwa Siri ke-296 bertarikh 7 Mac 2019. Jabatan itu menyatakan penggunaan Facebook Event sebagai kaedah jemputan adalah harus, iaitu dibenarkan, kerana kaedah mengambil hukum tujuannya.
Jawapan akhir jabatan itu: jika jemputan Facebook menyebut nama anda secara khusus, atau digunakan bersama kaedah jemputan lain yang menyebut nama anda, kewajipan hadir kekal.
Kedua-dua jabatan menarik garis yang sama, dan garis itu tidak berkaitan dengan platform yang digunakan. Ia berkaitan dengan sama ada nama anda disebut.
Cara jemputan | Kewajipan hadir | Sumber |
|---|---|---|
Kad bertulis nama anda | Kekal | Mufti Selangor, 28 Julai 2025 |
Facebook Event yang menamakan anda | Kekal | Mufti Wilayah Persekutuan, 7 Mac 2019 |
Siaran umum dalam kumpulan WhatsApp | Gugur | Mufti Selangor, 28 Julai 2025 |
Siaran Facebook tanpa menyebut nama | Gugur | Mufti Selangor, 28 Julai 2025 |
Kalau anda pernah rasa bersalah kerana tidak hadir ke majlis yang jemputannya anda baca dalam kumpulan keluarga, dua jabatan mufti sudah menjawabnya.
Yang mana hukum, yang mana adat
Ini bahagian yang paling kerap dicampur aduk dalam kandungan perkahwinan Melayu, walaupun pembahagiannya jelas dalam dokumen rasmi.
Daripada sumber agama
Akad nikah, yang menjadikan perkahwinan itu sah dan rukunnya tetap. Walimah bukan sebahagian daripadanya. Lihat rukun nikah yang menentukan sah atau tidak.
Mengadakan walimah, sunat muakkad ke atas pengantin lelaki, mengikut Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.
Menghadiri jemputan khusus, fardu ain mengikut pandangan utama mazhab Syafie, tertakluk enam syarat di atas.
Menghebahkan perkahwinan, iaitu tujuan yang disebut dalam alasan fardu kifayah Imam al-Nawawi.
Adat, bukan tuntutan agama
Jabatan Mufti Kerajaan Negeri Sembilan menjawab soalan khusus tentang adat perkahwinan pada 19 Jun 2019, dan jawapannya membezakan yang harus daripada yang dilarang.
Amalan | Kedudukan mengikut jawapan itu |
|---|---|
Persandingan | Harus, dengan syarat aurat terjaga dan tiada hiasan berlebihan |
Adat pikul dan penggunaan lilin | Tidak dilarang, di bawah kaedah umum adat |
Memukul kompang | Harus, dan jabatan itu memetik hadis tentang menghebahkan perkahwinan |
Upacara yang mengandungi unsur syirik atau khurafat | Dilarang |
Joget lambak | Dilarang sebagai hiburan melampau |
Syarat am yang disenaraikan jabatan itu ada enam: adat tidak bercanggah dengan ajaran Islam, aurat dijaga, tiada pembaziran, tiada unsur syirik atau tahyul, jemputan makan diasingkan mengikut jantina, dan solat tidak ditinggalkan.
Pelamin, bilangan dulang hantaran, tema warna dan bilangan tetamu tidak muncul dalam mana-mana senarai hukum di atas. Semuanya keputusan keluarga.
Kalau seseorang memberitahu anda salah satu daripadanya wajib, tanya di mana ia tertulis.
Walimatul urus atau kesyukuran perkahwinan?
Tiada pihak berkuasa yang menerbitkan perbezaan rasmi antara kedua-duanya. Kamus Dewan menyenaraikan satu entri sahaja, dan entri itu bagi walimatulurus.
Dalam amalan, kedua-dua perkataan muncul pada kad jemputan Melayu dan merujuk kepada majlis yang sama. Sesetengah keluarga menggunakan kesyukuran perkahwinan apabila majlis diadakan agak lama selepas akad, atau apabila akad dilangsungkan di negeri lain. Itu pilihan bahasa keluarga, bukan istilah yang ditakrifkan oleh mana-mana jabatan agama.
Yang berubah hanyalah perkataan pada kad. Hukum yang dibincangkan di halaman ini terikat kepada jemputan dan jamuan, bukan kepada tajuk yang dicetak di atasnya.
Kalau anda sedang memilih perkataan untuk kad sendiri, lihat contoh kad jemputan kahwin.
Kalau anda tidak dapat hadir, ini yang dibuat
Kedua-dua jabatan mufti menerima alasan, dan kedua-duanya menyenaraikannya. Senarai mereka tidak sama, dan tahun terbitan menjelaskan sebabnya.
Jabatan Mufti Negeri Selangor, 28 Julai 2025, menyenaraikan lima:
Penyakit berjangkit, dan jabatan itu menamakan Influenza B serta COVID-19.
Keadaan psikologi dan emosi, seperti kemurungan dan keresahan.
Lokasi yang jauh sehingga menuntut perjalanan panjang dan kos tinggi.
Jemputan berbilang pada hari yang sama.
Komitmen kerja penting, seperti mesyuarat rasmi atau kerja syif.
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, 7 Mac 2019, menyenaraikan empat: kesesakan lalu lintas, hujan lebat, jalan berlumpur, dan sakit.
Dua senarai itu tidak bercanggah. Senarai 2019 lebih lama, dan senarai 2025 menambah keadaan yang barangkali tidak terfikir enam tahun sebelumnya.
Jabatan Mufti Negeri Selangor menyatakan tiga perkara yang patut dibuat apabila anda tidak dapat hadir: memohon maaf kepada tuan rumah, menghantar wakil, atau menghantar hadiah.
Kalau anda memilih menghantar ucapan, ucapan untuk pengantin baru menyusun lafaznya mengikut sejauh mana anda kenal pasangan itu. Kalau anda pula yang diminta membaca doa di majlis, doa majlis perkahwinan menyenaraikan struktur dan tempoh yang ditetapkan JAKIM.
Soalan lazim
Apa maksud walimatul urus dalam bahasa Melayu?
Kenduri perkahwinan. Itu takrifan Kamus Dewan Edisi Keempat, seperti yang tersiar dalam Pusat Rujukan Persuratan Melayu terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka, dan ia satu-satunya entri kamus bagi istilah itu. Perkataannya berasal daripada bahasa Arab, dengan walimah bermaksud jamuan dan al-urus merujuk kepada perkahwinan.
Wajibkah menghadiri majlis walimatul urus?
Ya, bagi orang yang dijemput secara khusus. Jabatan Mufti Negeri Selangor menyatakan hukumnya fardu ain mengikut pandangan utama mazhab Syafie, dalam Taudhih Al-Hukmi #91 bertarikh 28 Julai 2025. Kewajipan itu tertakluk kepada enam syarat, dan gugur jika salah satunya tidak dipenuhi.
Perlukah hadir jika dijemput dalam kumpulan WhatsApp?
Tidak. Jabatan Mufti Negeri Selangor menyatakan jemputan umum dalam kumpulan WhatsApp atau siaran Facebook yang tidak menyebut nama seseorang secara khusus tidak mewajibkan kehadiran, kerana ia tidak memenuhi syarat jemputan yang ditujukan terus kepada orang itu. Jemputan dalam talian yang menyebut nama anda pula kekal mewajibkan kehadiran.
Adakah bersanding satu tuntutan agama?
Tidak. Bersanding tidak muncul dalam takrifan walimah mahupun dalam rukun nikah. Jabatan Mufti Kerajaan Negeri Sembilan, dalam jawapannya bertarikh 19 Jun 2019, meletakkan persandingan sebagai adat yang harus dengan syarat aurat terjaga dan tiada hiasan berlebihan. Jawapan itu turut menyenaraikan enam syarat am bagi adat perkahwinan.
Siapa yang bertanggungjawab mengadakan walimah?
Pengantin lelaki. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakannya dalam Al-Kafi Li Al-Fatawi #1137 bertarikh 4 Mac 2019. Jika keluarga pengantin perempuan yang mengadakan majlis, tuntutan ke atas suami sudah terlaksana, dan dua majlis di dua rumah adalah harus selagi tidak membazir.
