Mas kahwin Sabah dan Sarawak 2026: tiada kadar tetap

Sabah dan Sarawak tidak menetapkan kadar minimum mas kahwin. Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam 2004 di Sabah tidak menyebut sebarang jumlah, dan begitu juga Ordinan Undang-Undang Keluarga Islam 2001 di Sarawak. Kedua-duanya hanya mewajibkan Pendaftar Nikah merekodkan nilai mas kahwin yang dipersetujui.

Angka RM100 dan RM120 beredar luas dalam talian, tetapi tiada jabatan agama di dua negeri itu menerbitkannya.

Mas kahwin ialah bayaran yang wajib dibayar oleh suami kepada isteri. Takrif itu datang daripada seksyen 2 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam di Pulau Pinang, Melaka dan Kedah. Enakmen Sabah 2004 dan Ordinan Sarawak 2001 tidak mengandungi takrif seumpamanya.

Ia berbeza daripada hantaran dan daripada duit hantaran, dan bezanya diterangkan berserta sumbernya dalam apa itu mas kahwin.

Berapa kadar mas kahwin di Sabah dan di Sarawak?

Tiada kadar minimum ditetapkan di kedua-dua negeri. Jumlahnya ditentukan melalui persetujuan antara dua pihak, kemudian direkodkan oleh Pendaftar Nikah semasa perkahwinan didaftarkan.

Disemak pada Ogos 2026.

Laman Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS), Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS) dan portal ekahwin Sabah disemak pada 23 Ogos 2026. Tiada satu pun menerbitkan kadar mas kahwin.

Begitu juga Jabatan Agama Islam Sarawak, Majlis Islam Sarawak dan sistem urusan perkahwinan KISWA. Itulah jawapan bagi kedua-dua negeri ini, bukan maklumat yang tertinggal daripada jadual.

Undang-undang keluarga Islam di Sabah dan Sarawak

Setiap negeri di Malaysia mempunyai undang-undang keluarga Islamnya sendiri, dan Sabah serta Sarawak tidak terkecuali.

Sabah menggunakan Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam 2004, iaitu Enakmen No. 8 Tahun 2004. Enakmen ialah undang-undang yang diluluskan oleh dewan undangan negeri. Ia diperkenankan pada 30 Ogos 2004, dan mula berkuat kuasa pada 1 Jun 2005.

Sarawak pula menggunakan Ordinan Undang-Undang Keluarga Islam 2001, Cap. 43. Ordinan ialah nama yang digunakan Sarawak bagi undang-undang negerinya, dan fungsinya sama dengan enakmen.

Seksyen 21 enakmen Sabah dan seksyen 19 ordinan Sarawak ialah peruntukan yang menyentuh mas kahwin. Kedua-duanya mewajibkan satu perkara sahaja, iaitu Pendaftar Nikah menentukan dan merekodkan nilai serta butiran mas kahwin yang dipersetujui.

Cara itu bukan khusus kepada Borneo. Kedah, Pulau Pinang dan Perak menggunakan susunan yang sama, iaitu merekod nilai tanpa menetapkan jumlah. Garis pemisah sebenar ialah antara negeri yang menetapkan kadar dan negeri yang tidak, dan kedudukan kesemua 14 bidang kuasa ada dalam mas kahwin ikut negeri.

Angka RM100 dan RM120 yang beredar dalam talian

Angka RM100 bagi Sabah datang daripada satu sumber sahaja. Sumber itu ialah modul kursus praperkahwinan Islam terbitan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), dan fail modul itu bertarikh 2019 dan 2020.

Modul tersebut memang jadual rasmi merentas negeri, tetapi dua barisnya sudah lapuk. Baris Pahang dan baris Wilayah Persekutuan kedua-duanya menunjukkan angka lama. Dokumen yang salah pada dua baris tidak boleh menjadi satu-satunya sandaran bagi baris yang lain.

Angka RM120 bagi Sarawak muncul dalam modul yang sama. Satu-satunya jejak lain ialah laporan Utusan Online bertarikh 14 Disember 2009, iaitu 17 tahun lalu.

Ketika itu, Datuk Daud Abdul Rahman ialah Menteri Muda di Pejabat Ketua Menteri Sarawak (Hal Ehwal Islam). Beliau dipetik berkata: "Buat masa ini kita masih kekal dengan kadar RM120."

Laporan asal Utusan itu sudah tiada di internet. Yang tinggal hanyalah salinannya pada sebuah blog, dan salinan blog bukan sumber rasmi. Tiada pengesahan daripada mana-mana pihak berkuasa Sarawak sejak tarikh itu.

Beberapa angka lain juga beredar bagi Sabah, dan tiada satu pun daripadanya membawa rujukan kepada sumber negeri. Angka berasingan bagi janda di Sarawak pula tidak mempunyai sumber langsung. Kerana itu kedua-duanya tidak dicetak di sini.

Fi rasmi urusan perkahwinan di Sabah

Fi perkahwinan di Sabah dibayar mengikut pakej, bukan mengikut item. Angka di bawah diambil daripada jadual fi portal ekahwin Sabah, disemak pada 23 Ogos 2026.

Disemak pada Ogos 2026.

Pakej 1 merangkumi kebenaran berkahwin, pendaftaran perkahwinan dan surat perakuan nikah, serta sijil nikah digital. Pakej 2 ialah Pakej 1 berserta satu item lagi, iaitu Kad Perakuan Nikah (2 Unit).

Bayaran kepada jurunikah dan saksi tidak termasuk dalam mana-mana pakej. Jadual fi ekahwin menyatakan: "Bayaran kepada Jurunikah dan saksi perlu dibuat pada hari pernikahan."

JHEAINS Sabah mengenakan RM55 bagi dua keping Kad Nikah untuk satu pasangan, di kaunter kad nikah Bahagian Pentadbiran Syariah, Tingkat 10, Blok A, Wisma MUIS. Bawa dua keping gambar berukuran pasport, dan kad siap dalam lima hari bekerja.

Jadual fi ekahwin pula menamakannya Kad Perakuan Nikah, jadi tanya JHEAINS sama ada Pakej 2 sudah merangkumi kad itu.

Fi rasmi urusan perkahwinan di Sarawak

Senarai fi di Sarawak jauh lebih pendek. Dua bayaran ini disenaraikan oleh portal perkhidmatan kerajaan Sarawak dan oleh sistem KISWA, dan kedua-dua sumber menyatakan angka yang sama.

Disemak pada Ogos 2026.

Bayaran lain seperti upah jurunikah, saksi dan kursus praperkahwinan tidak tersenarai dalam kedua-dua portal itu. Tanya pejabat agama daerah tempat akad akan dijalankan sebelum bajet majlis disiapkan.

Langkah mengesahkan kadar sebelum tarikh akad

Empat langkah, mengikut susunan.

1. Tentukan daerah tempat akad akan dijalankan dan perkahwinan didaftarkan. Daerah itulah yang menentukan pejabat mana yang menguruskan permohonan.

2. Hubungi pejabat agama Islam daerah tersebut dan tanya satu soalan yang tepat: "Adakah negeri ini menetapkan kadar minimum mas kahwin pada hari ini, dan jika ada, bilakah ia ditetapkan?"

   Di peringkat negeri, JHEAINS Sabah boleh dihubungi di +6 088 - 522 222 atau JHEAINS@sabah.gov.my. Jabatan Agama Islam Sarawak pula di +6082-507077 atau kgjaishq@sarawak.gov.my. Kedua-dua maklumat hubungan itu disemak pada 23 Ogos 2026.

3. Semak jadual fi semasa di portal ekahwin Sabah atau sistem KISWA Sarawak sebelum membuat bayaran. Jadual fi berubah lebih kerap daripada kadar mas kahwin.

4. Bincangkan duit hantaran secara berasingan daripada mas kahwin. Cara dua keluarga menetapkan angka yang dipersetujui diterangkan dalam mas kahwin melebihi kadar minimum.

Panduan penuh bagi barang, dulang dan wang yang menyusul selepas mas kahwin ada dalam hantaran dan mas kahwin.

Soalan lazim

Adakah kadar mas kahwin janda berbeza di Sabah dan Sarawak?

Tiada sumber negeri di kedua-dua tempat yang menyatakan sebarang pembezaan. Oleh sebab Sabah dan Sarawak tidak menetapkan kadar minimum langsung, tiada angka berasingan bagi anak dara atau janda. Angka janda yang beredar bagi Sarawak tidak mempunyai sumber, dan ia tidak dicetak di sini.

Berapa jumlah mas kahwin yang biasa di Sabah dan Sarawak?

Tiada sumber rasmi menerbitkan julat kebiasaan bagi kedua-dua negeri itu, dan angka tekaan tidak diberikan di sini. Yang boleh disahkan ialah kedua-dua negeri tidak menetapkan lantai. Untuk kedudukan terkini, tanya pejabat agama Islam daerah tempat akad akan didaftarkan, atau hubungi JHEAINS Sabah atau Jabatan Agama Islam Sarawak.

Kadar negeri mana yang terpakai jika pasangan lain negeri?

Tiada sumber rasmi ditemui yang menyatakan kadar negeri mana yang terpakai dalam keadaan itu. Sahkan dengan pejabat agama Islam daerah tempat perkahwinan akan didaftarkan. Di situlah Pendaftar Nikah merekodkan nilai mas kahwin, mengikut seksyen 21 enakmen Sabah dan seksyen 19 ordinan Sarawak.

Adakah mas kahwin sama dengan mahar?

Ya. Mahar ialah istilah Arab bagi mas kahwin, dan kedua-duanya merujuk perkara yang sama. Enakmen Sabah 2004 dan Ordinan Sarawak 2001 kedua-duanya menggunakan istilah mas kahwin dalam teksnya, manakala mahar lebih kerap muncul dalam rujukan agama.

Takrif penuh berserta sumbernya ada dalam apa itu mas kahwin.