Doa jamuan majlis ada dua: satu sebelum makan, satu selepas. Yang selepas makan bersandarkan hadis daripada Nabi SAW dan tiada pertikaian padanya. Yang sebelum makan lebih rumit, kerana lafaz yang paling ramai hafal di Malaysia dinilai munkar oleh Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan. Teks penuh kedua-duanya, dan apa yang patut dibaca ganti, ada di bawah.
Doa yang kita semua hafal, dan apa gradnya
Inilah lafaz yang diajar di sekolah rendah dan dibaca di hampir setiap jamuan majlis di Malaysia:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Rumi: Allahumma barik lana fima razaqtana, wa qina 'azab an-nar.
Maksudnya: "Ya Allah berkatilah segala apa yang Engkau rezekikan kepada kami dan jauhilah kami daripada azab neraka."
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyemak sanadnya dalam Irsyad al-Hadith Siri ke-575, dan menulis:
"Riwayat yang menyebutkan bahawa doa sebelum makan dengan lafaz (اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ) adalah hadis yang munkar. Ini disebabkan dalam jalur periwayatan hadis tersebut terdapat perawi yang bermasalah seperti Ibn Abi al-Zu'aizi'ah dan Ibn A'bud."
Sekarang bahagian yang selalu tercicir apabila orang memetik fatwa ini, dan tanpanya anda akan tersalah faham. Jabatan itu tidak menyuruh kita berhenti membacanya:
"Oleh itu, doa ini boleh diamalkan namun tidak boleh beriktikad bahawa lafaz tersebut daripada Nabi SAW."
Kedudukannya jelas dan mudah dipegang. Baca kalau anda mahu, kerana isinya baik dan memohon keberkatan rezeki bukan perkara yang perlu izin. Yang tidak boleh ialah menyebutnya sebagai "doa sunnah Nabi sebelum makan".
Bagi sesiapa yang menulis teks aturcara majlis, itu satu perubahan perkataan sahaja. Tulis "bacaan doa jamuan", bukan "doa makan yang diajar Rasulullah SAW".
Dua lafaz yang lebih kukuh sumbernya
Irsyad al-Hadith Siri ke-575 mengemukakan dua lafaz gantian, dan menyatakan sumber setiap satu.
Yang pertama diajar oleh Saidina Ali RA, dikeluarkan oleh Ibn Abi Syaibah dalam al-Musannaf:
بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتنَا
Rumi: Bismillah, Allahumma barik lana fima razaqtana.
Maksudnya: "Dengan nama Allah, Ya Allah berkatilah segala apa yang Engkau rezekikan kepada kami."
Perhatikan apa yang berubah. Ia lafaz yang sama, tanpa bahagian akhir yang bermasalah sanadnya, dan dengan basmalah di hadapan.
Yang kedua datang daripada Nabi SAW sendiri, riwayat al-Tarmizi:
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ
Rumi: Allahumma barik lana fihi wa at'imna khairan minhu.
Maksudnya: "Ya Allah, berkatilah makanan kami ini dan berilah kami kebaikan daripada makanan tersebut."
Doa selepas makan
Yang ini tiada catatan langsung. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan "memang terdapat hadis daripada Nabi SAW" bagi doa selepas makan, riwayat al-Tarmizi dalam Sunan al-Tarmizi:
الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي أطْعَمَنَا وَسَقانا وَجَعَلَنا مُسْلِمِينَ
Rumi: Alhamdulillahil lazi at'amana wa saqana wa ja'alana muslimin.
Maksudnya: "Segala puji bagi Allah yang memberikan kami makan dan minum serta menjadikan kami dalam kalangan orang Islam."
Teks Arab dan maksud bagi keempat-empat doa di halaman ini diambil terus daripada Irsyad al-Hadith Siri ke-575. Transliterasi rumi disediakan oleh HelloKahwin mengikut Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Huruf Rumi terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka, disemak 1 September 2026. Ia transliterasi kami sendiri, bukan transliterasi yang diterbitkan mana-mana pihak berkuasa agama, kerana tiada satu pun menerbitkannya bagi doa-doa ini.
Satu nota tentang nombor hadis, dan ia sengaja. Jabatan mufti menyebut "Riwayat al-Tarmizi" bagi dua lafaz terakhir tanpa memberi nombor hadis. Kami tidak menambah nombor yang tidak diterbitkan oleh sumber kami.
Siapa baca, dan bila
Pada kenduri kahwin, doa jamuan biasanya dibaca sekali di awal majlis oleh orang yang sama yang membaca doa selamat. Tetamu mengaminkan, kemudian hidangan bermula.
Pada majlis bufet yang tetamunya tiba berperingkat sepanjang petang, ia tetap dibaca sekali sahaja di awal. Tiada keperluan mengulanginya setiap kali kumpulan baharu masuk.
Yang paling kerap salah ialah masanya. Doa dibaca sebelum hidangan dibuka, bukan selepas separuh dewan sudah mula makan. Kalau pengacara majlis tidak diberi aturcara lebih awal, itulah yang biasanya berlaku.
Susunan penuh bacaan sepanjang majlis ada dalam doa majlis perkahwinan, dan kedudukannya dalam teks pengacara ada dalam skrip pengacara majlis perkahwinan. Untuk merancang hidangan itu sendiri, lihat pakej dewan kahwin.
Soalan lazim
Adakah salah membaca doa makan yang diajar di sekolah?
Tidak salah. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan doa itu "boleh diamalkan", walaupun sanadnya munkar. Yang tidak dibenarkan ialah beriktikad bahawa lafaz itu datang daripada Nabi SAW. Isi doanya baik; sandarannya kepada Baginda yang tidak sabit.
Apa maksud hadis munkar?
Munkar bermaksud riwayat itu bermasalah pada jalur perawinya. Dalam kes ini Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menamakan dua perawi bermasalah, iaitu Ibn Abi al-Zu'aizi'ah dan Ibn A'bud. Ia bukan penilaian terhadap makna doa, tetapi terhadap rantaian periwayatannya.
Perlukah doa jamuan dibaca dalam bahasa Arab?
Bagi kenduri kahwin di rumah atau di dewan, tiada peruntukan yang mengikat. Garis panduan JAKIM bagi majlis rasmi kerajaan menghendaki isi kandungan doa dibaca dalam bahasa Arab, tetapi dokumen itu tidak terpakai kepada majlis keluarga. Tanya imam kariah anda.
Berapa kali doa jamuan dibaca pada majlis bufet?
Sekali sahaja, di awal majlis, sebelum hidangan dibuka. Tetamu yang tiba kemudian tidak memerlukan bacaan ulangan. Doa selepas makan pula bacaan individu, dibaca sendiri oleh setiap orang selepas dia selesai makan.
Sumber
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, Irsyad al-Hadith Siri ke-575: Adakah Doa Sebelum Dan Selepas Makan Bersumberkan Hadis Yang Sahih?. Semua teks Arab, maksud dan gred hadis di halaman ini diambil terus daripada artikel ini. Disemak 1 September 2026.
Dewan Bahasa dan Pustaka, Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Huruf Rumi, eseminar.dbp.gov.my. Ini pihak berkuasa bagi kaedah transliterasi. Transliterasi rumi di halaman ini dihasilkan oleh HelloKahwin mengikut pedoman itu, dan bukan diterbitkan oleh DBP. Disemak 1 September 2026.
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Garis Panduan dan Himpunan Doa bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi, terbitan pindaan 2026, perenggan 6.2 (vi), bagi kenyataan tentang bahasa doa majlis rasmi. Disiarkan di islam.gov.my bertarikh 12 Mac 2026. Disemak 1 September 2026.
Kami tidak menerbitkan nombor hadis yang tidak disebut oleh sumber kami, dan kami tidak menaikkan gred sesuatu riwayat melebihi apa yang dinyatakan oleh jabatan mufti. Transliterasi rumi ialah kerja kami mengikut pedoman Dewan Bahasa dan Pustaka, dan dinyatakan begitu supaya pembaca tahu apa yang datang daripada pihak berkuasa dan apa yang datang daripada kami.
