Doa penutup majlis yang paling kukuh sumbernya ialah kaffarah al-majlis. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan amalan membacanya di akhir majlis sabit dengan hadis yang sahih. Teks penuhnya dalam tulisan Arab, rumi dan maksudnya ada di bahagian seterusnya, dan ia pendek: satu ayat, kurang daripada sepuluh saat.
Teks penuh doa penutup majlis
Inilah lafaz yang dikenali sebagai kaffarah al-majlis atau tasbih kaffarah.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
Rumi: Subhanaka Allahumma wa bihamdika, asyhadu an la ilaha illa anta, astaghfiruka wa atubu ilaik.
Maksudnya: "Maha suci Engkau ya Allah dan segala puji-pujian bagi-Mu. Aku bersaksi bahawa tiada tuhan melainkan Engkau dan aku memohon ampun dan taubat kepada-Mu."
Teks Arab dan maksudnya di atas diambil terus daripada Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, al-Kafi li al-Fatawi Siri ke-1948. Transliterasi rumi pula disediakan oleh HelloKahwin mengikut Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Huruf Rumi terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka, disemak 1 September 2026. Ia transliterasi kami sendiri, bukan transliterasi yang diterbitkan mana-mana pihak berkuasa agama, kerana tiada satu pun menerbitkannya bagi doa ini.
Itu satu-satunya lafaz penutup majlis yang kami temui bersandarkan hadis sahih menurut jabatan mufti. Selebihnya di halaman ini menerangkan dari mana ia datang, dan apa status bacaan lain yang biasa disertakan bersamanya.
Dari mana doa ini datang, dan apa gradnya
Riwayatnya daripada Abu Hurairah RA, dikeluarkan oleh al-Tarmizi (3433). Ada satu lagi riwayat daripada Abu al-Barzah al-Aslami yang dikeluarkan oleh al-Baihaqi (259).
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menulis kesimpulannya begini:
"Amalan membaca kaffarah al-majlis atau tasbih kaffarah di akhir majlis merupakan amalan yang telah sabit serta dituntut melalui dalil hadis yang sahih."
Perhatikan dua perkataan itu: sabit dan dituntut. Ia bukan sekadar dibolehkan, tetapi ada galakannya, dengan sumber yang boleh disemak. Itu jarang berlaku bagi bacaan majlis yang beredar di Malaysia.
Surah al-Asr di hujung majlis: amalan sahabat, bukan sunnah Nabi
Kalau anda pernah menghadiri kursus, mesyuarat atau majlis di sekolah, anda pernah mendengar surah al-Asr dibaca beramai-ramai sebelum bersurai. Ramai memperkenalkannya sebagai sunnah Nabi.
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyemaknya dalam al-Kafi Siri ke-1948, dan jawapannya berbeza daripada yang lazim didengar:
"didapati tiada riwayat yang khusus tentang amalan ini daripada Rasulullah SAW. Namun ia merupakan zikir yang diamalkan oleh beberapa orang sahabat RA"
Sandarannya ialah riwayat al-Tabrani (5124) daripada Abu Madinah al-Darimi.
Dua-dua bahagiannya penting. Membaca surah al-Asr di hujung majlis tidak dilarang, kerana ia amalan sahabat. Tetapi ia bukan sunnah yang datang daripada Nabi SAW, dan menyebutnya begitu bermakna menyandarkan sesuatu kepada Baginda tanpa dalil.
Kalau anda menulis teks aturcara majlis, bezanya mudah dijaga. Sebut "bacaan surah al-Asr", bukan "sunnah Nabi membaca surah al-Asr".
Apa yang JAKIM tetapkan untuk penutup doa majlis rasmi
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia menerbitkan Garis Panduan dan Himpunan Doa bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi, terbitan pindaan 2026, bertarikh 12 Mac 2026. Perenggan 6.3 menetapkan bentuk penutup doa:
"Lazimnya doa ditutup dengan doa permohonan keselamatan dunia dan akhirat. Pada bahagian akhir doa hendaklah mengandungi bacaan selawat dan tahmid dalam Bahasa Arab."
Dua nota tentang dokumen itu, dan kedua-duanya menjimatkan masa anda.
Pertama, skopnya majlis kerajaan. Ia bukan hukum ke atas kenduri kahwin di rumah anda. Kami membawanya kerana ia satu-satunya piawai bertulis tentang doa majlis yang diterbitkan pihak berkuasa agama di Malaysia.
Kedua, semak edisi sebelum memetiknya. Versi yang paling kerap muncul dalam carian Google ialah fail bertarikh 3 April 2007, dan halaman muat turunnya sudah tiada di islam.gov.my. Edisi 2007 itu antara lain menetapkan doa tidak melebihi lima minit dan pembacanya "seelok-eloknya seorang lelaki". Edisi 2026 memendekkannya kepada dua hingga tiga minit, dan membenarkan pembaca wanita bagi majlis yang hanya dihadiri wanita. Fail lama itu masih boleh dimuat turun kerana ia tidak dipadam, bukan kerana ia masih terpakai.
Bila ia dibaca di majlis kahwin
Kaffarah al-majlis bukan doa yang dibacakan oleh seorang pembaca di hadapan mikrofon. Ia lafaz pendek yang dibaca ketika sesebuah majlis atau perhimpunan hendak bersurai.
Pada majlis kahwin, itu bermakna ia sesuai di dua tempat. Selepas doa selamat yang dibaca di awal jamuan, sebagai penutup bacaan itu. Atau di penghujung majlis, apabila tetamu mula pulang.
Yang perlu dielakkan ialah menjadikannya panjang. Doa yang dipanjangkan di hujung majlis, ketika tetamu sudah berdiri dan kanak-kanak sudah penat, adalah doa yang didengar orang dengan setengah hati.
Untuk susunan doa yang lebih lengkap sepanjang majlis, lihat doa majlis perkahwinan. Untuk kedudukannya dalam teks pengacara, lihat skrip pengacara majlis perkahwinan.
Satu perkara yang kerap tersalah letak
Doa Barakallahu laka, iaitu doa untuk pengantin baru, kadangkala dibaca sebagai doa penutup majlis. Ia bukan doa penutup. Imam al-Nawawi meletakkannya sebagai ucapan tahniah kepada pasangan yang baru berkahwin, dan tempatnya selepas akad nikah.
Teks penuh dan sumbernya ada dalam doa pengantin baru.
Soalan lazim
Adakah wajib membaca doa penutup majlis?
Tidak. Ia amalan yang dituntut, bukan wajib. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyatakan kaffarah al-majlis sabit dengan hadis sahih dan digalakkan, tetapi majlis yang tidak dibacakan doa penutup tetap sah. Tiada apa-apa yang batal kerana ia ditinggalkan.
Adakah membaca surah al-Asr di akhir majlis satu sunnah?
Tidak, bukan sunnah Nabi. Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan menyemaknya dan menyatakan tiada riwayat khusus tentangnya daripada Rasulullah SAW. Ia zikir yang diamalkan oleh beberapa orang sahabat, bersandarkan riwayat al-Tabrani (5124). Boleh dibaca, tetapi jangan disandarkan kepada Baginda.
Bolehkah doa penutup dibaca dalam bahasa Melayu?
Bagi majlis rasmi kerajaan, garis panduan JAKIM 2026 perenggan 6.3 menghendaki selawat dan tahmid di bahagian akhir dibaca dalam bahasa Arab. Bagi kenduri kahwin di rumah, dokumen itu tidak terpakai. Kami tidak mengeluarkan hukum di sini; tanya imam kariah anda.
Berapa lama doa penutup majlis sepatutnya dibaca?
Kaffarah al-majlis ialah satu ayat, kurang sepuluh saat. Bagi doa penuh pada majlis rasmi, garis panduan JAKIM edisi 2026 perenggan 9.2 menetapkan antara dua hingga tiga minit. Angka lima minit yang beredar luas datang daripada edisi 2007 yang sudah tidak terpakai.
Sumber
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, al-Kafi li al-Fatawi Siri ke-1948: Adakah Membaca Surah Al-'Asr Di Akhir Majlis Sebahagian Daripada Nas?, oleh Muhammad Fuad bin Ibrahim, 2 Ogos 2023. Teks Arab, maksud dan gred hadis diambil terus daripada halaman ini. Disemak 1 September 2026.
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Garis Panduan dan Himpunan Doa bagi Majlis Rasmi dan Separuh Rasmi, terbitan pindaan 2026, perenggan 6.3 dan 9.2. Disiarkan di islam.gov.my bertarikh 12 Mac 2026. Disemak 1 September 2026.
Dewan Bahasa dan Pustaka, Pedoman Transliterasi Huruf Arab ke Huruf Rumi, eseminar.dbp.gov.my. Ini pihak berkuasa bagi kaedah transliterasi. Transliterasi rumi di halaman ini dihasilkan oleh HelloKahwin mengikut pedoman itu, dan bukan diterbitkan oleh DBP. Disemak 1 September 2026.
Teks Arab dan maksud doa di halaman ini diambil daripada halaman rasmi Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan, bukan daripada fail PDF yang tidak boleh disalin dengan tepat. Transliterasi rumi ialah kerja kami sendiri mengikut pedoman Dewan Bahasa dan Pustaka, dan kami menyatakannya supaya pembaca tahu apa yang datang daripada pihak berkuasa dan apa yang datang daripada kami.
