Hantaran kahwin ialah hadiah berupa makanan, pakaian dan barangan lain yang dibawa bersama wang hantaran dalam majlis perkahwinan orang Melayu. Takrif itu milik Kamus Dewan Edisi Keempat, disemak pada 28 Ogos 2026. Ia adat, bukan kewajipan agama.
Wang yang terlibat pula ada tiga jenis, dan hanya satu daripadanya wajib. Mas kahwin ialah bayaran daripada suami kepada isteri pada masa akad nikah, ia hak isteri sepenuhnya, dan enakmen negeri menyebutnya wajib. Enakmen ialah undang-undang yang diluluskan oleh dewan undangan negeri. Duit hantaran ialah wang yang diberi kepada keluarga pengantin perempuan, dan jumlahnya dirunding antara dua keluarga. Kos isi dulang ialah perbelanjaan pihak yang membawa hantaran, dan ia tidak diserahkan kepada sesiapa.
Kadar mas kahwin bagi setiap negeri ada dalam mas kahwin ikut negeri, dan kos sebenar dua belas dulang ada dalam hantaran kahwin bajet.
Apa maksud hantaran kahwin?
Hantaran ialah barang yang dibawa pihak lelaki kepada pihak perempuan pada majlis perkahwinan, dan pihak perempuan membalasnya dengan hantarannya sendiri.
Kamus Dewan Edisi Keempat memberi dua makna yang berkait. Perkataan hantaran sendiri merujuk wang yang dihantar pihak lelaki kepada bakal mentua untuk perbelanjaan perkahwinan.
Dalam majlis perkahwinan orang Melayu pula, ia merujuk hadiah berupa makanan, pakaian dan sebagainya yang dibawa bersama wang hantaran itu. Kedua-dua makna disemak di PRPM, portal dalam talian Dewan Bahasa dan Pustaka, pada 28 Ogos 2026.
Isi dulang hari ini merangkumi Al-Quran dan sejadah, kain dan pakaian, kasut, wangian, jam, buah, coklat dan sirih junjung. Senarai untuk setiap pihak berbeza, dan setiap satu ada halamannya sendiri.
Beza hantaran, mas kahwin dan duit hantaran
Hanya mas kahwin yang wajib. Hantaran dan duit hantaran kedua-duanya adat, dan jumlahnya bergantung pada persetujuan dua keluarga.
Lima perkataan ini kerap bertukar tempat dalam perbualan keluarga.
Istilah | Maksud ringkas | Wajib atau adat |
|---|---|---|
Mas kahwin | Bayaran daripada suami kepada isteri pada masa akad nikah, dan ia hak isteri | Wajib |
Hantaran | Barang yang bertukar antara dua keluarga di atas dulang | Adat |
Duit hantaran | Wang daripada pihak lelaki kepada keluarga pengantin perempuan | Adat |
Dulang | Bekas yang membawa setiap barang, dan setiap dulang dikira satu | Adat |
Gubahan | Kerja menyusun dan menghias isi setiap dulang | Adat |
Sumber bagi baris wajib ialah seksyen 2 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Pulau Pinang) 2004. Petikan penuh takrif itu, dan senarai enakmen negeri lain yang membawa takrif sama, dibawa oleh maksud mas kahwin, disemak 26 Ogos 2026.
Duit hantaran ialah wang dan hantaran ialah barang, dan kedua-duanya diberi kepada keluarga pengantin perempuan. Mas kahwin pula diberi kepada isteri, dan itu satu-satunya daripada tiga yang menjadi hak isteri.
Soal siapa yang memiliki wang itu, termasuk ketetapan Selangor yang mengira wang hantaran sebagai mas kahwin, dijawab dalam duit hantaran kahwin.
Hantaran wajib atau adat?
Adat. Tiada enakmen negeri atau pihak berkuasa agama yang mewajibkan hantaran, bilangan dulang atau nisbahnya.
Yang wajib hanya mas kahwin. Sebahagian isi dulang yang dianggap tradisi hari ini pula baru sepuluh atau dua puluh tahun umurnya.
Kerana ia adat, ia boleh dirunding. Perkara yang boleh dikurangkan atau ditolak, berserta sumber bagi setiap satu, disenaraikan dalam hantaran wajib atau adat.
Mas kahwin dan hantaran di Kelantan
Kelantan tidak menerbitkan sebarang kadar minimum mas kahwin. Jumlahnya ditentukan melalui persetujuan dua keluarga, lalu direkodkan oleh Pendaftar Nikah.
Empat sumber negeri disemak dan tiada satu pun menyebut kadar mas kahwin.
Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Kelantan (JAHEAIK)
Laman Mufti Kelantan
Laman Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan (MAIK)
Poster fi rasmi JAHEAIK
Semakan penuh ke atas keempat-empat sumber itu dibawa oleh mas kahwin Kelantan dan Terengganu, disemak Ogos 2026. Halaman itu juga membandingkan Kelantan dengan Terengganu, yang menyatakan kedudukannya secara rasmi.
Hantaran di Kelantan pula sama seperti di negeri lain. Ia adat, dan bilangan serta isinya dipersetujui dua keluarga.
Satu amalan kerap disebut di Kelantan, iaitu wang hantaran dikira sebagai mas kahwin. Tiada dokumen JAHEAIK yang menyatakannya ditemui, jadi ia tidak dilaporkan di sini sebagai ketetapan negeri.
Berapa dulang, dan siapa yang menentukannya
Dua keluarga yang menentukannya. Tiada pihak berkuasa yang menetapkan bilangan dulang mahupun nisbahnya.
Corak yang paling kerap disebut ialah pihak perempuan membalas dua dulang lebih daripada yang dibawa pihak lelaki.
3 balas 5
5 balas 7
7 balas 9
9 balas 11
11 balas 13
13 balas 15
Angka ganjil itu adat dan bukan peraturan, dan sesetengah keluarga tetap menggunakan angka genap tanpa masalah. Maksud nisbah dan sumber bagi corak dua dulang itu ada dalam nisbah hantaran, manakala soal ganjil melawan genap dijawab dalam bilangan dulang hantaran ganjil.
Dua keluarga kadangkala datang dengan dua senarai yang berbeza, dan kedua-duanya menyebutnya adat keluarga sendiri. Cara menyatukan dua senarai itu, langkah demi langkah, dijelaskan dalam adat hantaran ikut keluarga.
Apa yang masuk ke dalam dulang
Isi dulang berbeza mengikut pihak, dan dua senarai itu tidak bertindih sepenuhnya.
Barang untuk pengantin lelaki merangkumi baju melayu atau kemeja, kasut, jam, wangian, dompet dan set penjagaan diri. Senarai penuh berserta kosnya ada dalam hantaran untuk lelaki.
Barang untuk pengantin perempuan merangkumi telekung, sejadah, Al-Quran, kain, beg tangan, barang kemas dan set solek. Barang hantaran perempuan membawa senarai penuh bagi pihak itu.
Dua kategori lagi kerap muncul pada kedua-dua belah, iaitu sirih junjung dan makanan seperti buah, coklat dan kek.
Barang mana yang benar-benar digunakan selepas majlis, dan barang mana yang tersimpan, dijawab dalam barang hantaran berguna.
Berapa kos hantaran, dan apa yang menggerakkannya
Tiada kos tetap bagi hantaran, kerana empat perkara berbeza menggerakkan jumlah akhirnya.
Bilangan dulang, kerana setiap dulang menambah satu barang dan satu bekas.
Jenis bekas dan alasnya, kerana dulang plastik, dulang tembaga dan bekas akrilik berbeza harganya, dan sesetengahnya boleh disewa.
Upah gubahan, kerana menghias sendiri dan menempah bukan kos yang sama.
Kategori isi, kerana barang kemas dan pakaian menggerakkan jumlah jauh lebih laju daripada makanan.
Halaman ini tidak menyiarkan angka ringgit kerana harga hantaran bergerak mengikut pembekal dan tarikh. Kos sebenar dua belas dulang, dengan setiap angka bertarikh dan bernama pembekalnya, ada dalam hantaran kahwin bajet.
Harga dulang dan kadar sewanya dikumpulkan dalam dulang hantaran. Lima jenis kedai yang menjual isi dulang pula disenaraikan dalam tempat beli hantaran.
Mula dari mana
Titik mula bergantung pada perkara yang belum diputuskan.
Jumlah wang belum dipersetujui: mulakan dengan cara tetapkan duit hantaran.
Bilangan dulang belum diputuskan: mulakan dengan nisbah hantaran.
Bilangan sudah ditetapkan dan tinggal isi dulang: mulakan dengan hantaran untuk lelaki atau barang hantaran perempuan.
Bagi majlis pertunangan, kiraan dan isinya berbeza, dan ia dijelaskan dalam hantaran tunang.
Soalan lazim
Apakah contoh dulang hantaran kahwin yang menarik?
Deretan yang kemas biasanya berkongsi satu tema warna, satu jenis alas dan satu ketinggian bekas, dan tiga keputusan itu tidak menambah kos. Sirih junjung selalunya menjadi dulang pertama dalam barisan. Contoh bergambar mengikut kategori, berserta kos gubahannya, ada dalam gubahan hantaran dan gubahan hantaran simple.
Apakah maksud mas kahwin?
Mas kahwin ialah bayaran yang wajib dibayar oleh suami kepada isteri pada masa akad nikah, dan ia hak isteri sepenuhnya. Sumbernya ialah seksyen 2 Enakmen Undang-Undang Keluarga Islam (Negeri Pulau Pinang) 2004, dan mahar ialah istilah Arab bagi perkara yang sama. Kadar minimum bagi setiap negeri disenaraikan dalam mas kahwin ikut negeri.
Bilakah hantaran diserahkan?
Hantaran diserahkan pada majlis itu sendiri, biasanya selepas akad nikah atau ketika rombongan pihak lelaki tiba. Dulang disusun dalam satu deretan dan dikira di hadapan kedua-dua keluarga. Barang yang perlu dicuba saiznya patut disahkan lebih awal, kerana ia tidak boleh ditukar pada hari itu.
Apa beza hantaran kahwin dengan hantaran tunang?
Hantaran tunang lebih kecil dari segi bilangan dulang dan kos, dan sebahagian barangnya dipulangkan atau dibawa semula ke majlis nikah. Hantaran kahwin pula kekal dengan penerimanya selepas majlis. Barang mana yang biasanya disimpan, dipulangkan atau dibawa ke hadapan dijelaskan dalam barang hantaran tunang.
